همه ی انسانها حق برخورداری از محیط زیست مناسب (Adequate environment) را دارند. این مساله پیش شرط تحقق دیگر حقوق از جمله حیات، بهداشت، حداقل استاندارد مورد نیاز برای زندگی، است. حق بر محیط زیست سالم تا حدی ذیل حق سلامت در میثاق بین المللی حقوق اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی ذکر شده است که خاطرنشان می کند ، کشورها باید از طریق بهبود تمامی جنبه های بهداشت زیست محیطی، حق سلامت را تحقق بخشند.



رابطه ی محیط زیست و حقوق بشر



پیوندها میان حقوق بشر و محیط زیست اغلب وقتی آشکار می شود که آسیب های محیط زیستی باعث بیماری ، نابودی و مرگ شود. سالانه بیش از یک میلیون کودک به دلیل آلودگی هوا و آب جان خود را از دست می دهند و تغییرات آب و هوایی و از بین رفتن تنوع زیستی در سطح جهان ، نسل ما و نسل های آینده را تهدید می کند. خوشبختانه میزان آگاهی در مورد این تهدیدها در حال افزایش است، از جمله در زمینه ی میزان رو به افزایش انتشار گاز دی اکسید کربن که تاثیر اساسی در تغییرات اقلیمی دارد و نیز آلودگی های محیط زیستی ناشی از مصرف بیش از اندازه پلاستیک.



چه کسی مسوول است؟



وظیفه ی اساسی در فراهم کردن محیط زیست سالم بر عهده ی دولتها است تا همه بتوانند در محیطی زندگی کنند که برای سلامتی و رفاه آنها مفید و مناسب باشد.



باید توجه داشت به منظور توسعه ی پایدار باید اهمیت بنیادین حفاظت از محیط زیست و حقوق وابسته به آن ( حیات، سلامت و ...) را درک کنیم. در عرصه ی بین الملل، توافق زیست محیطی پاریس که در سال 2015 به تصویب رسید در صورت موفقیت می تواند دستاوردهای بسیاری در زمینه های محیط زیست و حقوق بشر داشته باشد. امروزه قوانین اساسی بیش از 100 کشور، حق بر محیط زیست پایدار و سالم را شامل می شوند؛ از جمله قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در اصل پنجاهم هرگونه آسیب و تخریب غیرقابل جبران به محیط زیست را ممنوع اعلام کرده است. اگر چه شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز ضمن انتشار بیانیه های گوناگون بر وابستگی متقابل حقوق بشر و محیط زیست تاکید کرده است و در همین راستا اقدام به تعیین گزارشگران ویژه نیز کرده است، اما تا کنون سازمان ملل متحد حق بر محیط زیست سالم را به عنوان یک حق مستقل بشری به رسمیت نشناخته است، امری که به باور کارشناسان زمان برای اقدام و تصمیم گیری در مورد آن فرا رسیده است.



منبع عکس: alamy.com