به چه معنی است؟



بنا به تعریف سازمان بهداشت جهانی حق سلامت به معنی وضعیت کاملی از سلامت جسمی ، روحی و اجتماعی است و صرفاً به معنی عدم وجود بیماری یا ضعف نیست.



قانون چه می گوید؟



همه از حق سلامت برخوردار هستند. به منظور جلوگیری از هرگونه تبعیض همه افراد حق دسترسی به خدمات و امکانات مناسب بهداشتی و درمانی را دارند. در این راستا هیچ فردی نباید به دلیل ناتوانی مالی و یا فقر از حق درمان و سلامت محروم شود.



ماده ی 25 اعلامیه ی جهانی حقوق بشر برخورداری از مراقبت های پزشکی را حق تمامی افراد به منظور برخورداری از سطح زندگی، سلامتی و رفاه مناسب برای خود و خانواده اش، قلمداد کرده است. همچنین اصل 43 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر فراهم آوردن بهداشت به عنوان نیاز اساسی به منظور ریشه کن کردن فقر و محرومیت و برآوردن نیازهای انسانی تاکید شده است.



وظیفه دولت



در این زمینه دولت وظیفه دارد که آزادی ها و حقوق مورد نیاز در برخورداری از حق سلامت را تضمین و تامین کند.



منظور از تضمین آزادی ها یعنی حق کنترل سلامت و بدن از جمله آزادی تولید مثل و نیز آزادی از هرگونه دخالت مانند شکنجه، انجام آزمایشات پزشکی بدون رضایت.



منظور از تامین حقوق یعنی دسترسی به میزان کافی از خدمات و امکانات بهداشتی و نیز اقدامات مناسب دولت در رابطه با عوامل اجتماعی- اقتصادی مرتبط با سلامت از جمله غذا، آب، سیستم تصفیه فاضلاب، شرایط کاری ایمن و بهداشتی، مسکن و فقر.



ارتباط با دیگر حقوق



حق بر سلامت با دیگر حقوق بشر ارتباط بسیار نزدیکی دارد، از جمله: حق غذا، آب، مسکن، کار، آموزش، حیات، عدم تبعیض، حریم خصوصی، دسترسی به اطلاعات و منع شکنجه.



الزامات حق سلامت



نظریه ی تفسیری شماره 14 که توسط کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی صادر شده جزییات مشخصی در زمینه ی وظیفه ی دولت ها مشخص کرده است.



موجود بودن: دولت ها باید از فراهم بودن زیرساخت های بهداشتی در جامعه اطمینان حاصل کنند. از جمله آب آشامیدنی بهداشتی، سیستم تصفیه فاضلاب، پرسنل پزشکی آموزش دیده و داروهای ضروری.



در دسترس بودن: وقتی خدمات پزشکی در دسترس خواهند بود که جدا از امکان دسترسی به زیرساخت های بهداشتی مانند بیمارستان، بهداری و ... همه ی افراد بدون تبعیض و بدون در نظر گرفتن شرایط مالی و با آگاهی کامل از آن خدمات برخوردار باشند.



قابل قبول بودن: خدمات بهداشتی باید با توجه به شرایط فرهنگی و اخلاقی افراد و جوامع در دسترس همگان قرار گیرد، به عنوان مثال حضور پزشک زن برای معاینه و معالجه زنان و دختران ضروری است.



کیفیت: امکانات بهداشتی باید از نظر علمی و بهداشتی مناسب و از کیفیت خوبی برخوردار باشد. این امر به تهیه داروها و تجهیزات لازم ، متخصصان ماهر و آب و فاضلاب کافی نیاز دارد.