ماده هجدهم: مسئولیت‌های والدین، کمک دولت





 اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو حداکثر تلاش خود را به کار خواهند بست تا این اصل که «هر دو والد در مورد پرورش و رشد کودک مسئولیت مشترک دارند» به رسمیت شناخته شود. والدین یا بر حسب مورد سرپرستان قانونی، مسئولیت عمده را در پرورش و رشد کودک به‌عهده دارند. و منافع عالیه کودک عمده‌ترین موضوع مورد توجه آنان خواهد بود.



۲. به منظور تضمین و ترویج حقوق مندرج در پیمان‌نامه حاضر، کشورهای عضو مساعدت لازم را به والدین و سرپرستان قانونی در جهت ایفای مسئولیت‌هایشان برای پرورش کودک عرضه خواهند کرد و توسعه مؤسسات، تسهیلات و خدمات برای مراقبت از کودکان را تضمین خواهند نمود.



۳. کشورهای عضو کلیه اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد تا اطمینان حاصل نمایند که حق کودکان دارای والدین شاغل برای برخورداری از خدمات و تسهیلات مربوط به نگهداری کودکان که استحقاق آن را دارند، تضمین خواهند نمود.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۱۸ معاهده حقوق کودک بیان می‌کند که در شرایط عادی، والدین یک کودک یا نوجوان مسئولیت اصلی بزرگ کردن آن‌ها را به‌عهده دارند. هر دو والد با تقسیم مسئولیت‌ها و در نظر گرفتن منافع عالیه کودک یا نوجوان، این مسئولیت را باید به انجام رسانند.



اگر یک کودک یا نوجوان فقط با یکی از والدین خود زندگی می‌کند، والد دیگر باید او را حمایت (مادی و معنوی) کند. شکل حمایت نیز متکی بر این مسئله است که چیزی منافع عالیه کودک یا نوجوان را تامین می‌کند، پس این مسئله ممکن است برای هر کودک یا نوجوان با در نظر گرفتن تمامی شرایط، متفاوت باشد.



دولت‌ها باید به وظیفه والدین در ارائه راهنمایی‌های مناسب به فرزندان خود، احترام بگذارند و از آن حمایت کنند. معاهده حقوق کودک در زمینه نگهداری و پرورش کودک یا نوجوان، اولویت را به والدین آن‌ها می‌دهد. در عوض دولت‌ها را موظف می‌کند تا با فراهم آوردن خدمات حمایتی - به‌ویژه هنگامی که هر دو والد شاغل هستند- آن‌ها را در هرچه بهتر عمل کردن به وظایف خود یاری کنند.



 



 نکات مهم



۱. هیچ کودک یا نوجوانی نباید به دلیل اینکه حاصل روابط خارج از ازدواج یا بدون سرپرست است، تحت هیچ شرایطی مورد تبعیض قرار بگیرد و از حقوق خود محروم شود.



۲. هنگامی که مراقبت و نگهداری یک کودک یا نوجوان از سوی والدینش مقدور نیست، این وظیفه به‌عهده دولت خواهد بود، ماده ۲۰ معاهده حقوق کودک به این مسئله اشاره دارد.



 



 مواد مرتبط



ماده ۱۸ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ‍ ماده ۵ (راهنمایی والدین)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۷ (هویت، ملیت و مراقبت)



- ماده ۹ (جداسازی از والدین)



- ماده۱۰ (پیوند دوباره به خانواده)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۶ (حق حریم شخصی)



- ماده ۲۷ (استانداردهای کافی برای زندگی)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran