ماده بیست و هشتم: حق آموزش



 



 اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو حق کودک را برای برخورداری از آموزش به رسمیت می‌شناسند و برای دستیابی به این حق، به صورت تدریجی و بر پایه ایجاد فرصت‌های برابر به‌ویژه اقدامات زیر را معمول خواهند داشت:



الف) اجباری کردن و در دسترس قرار دادن آموزش ابتدایی رایگان برای همه



ب) تشویق ایجاد و گسترش انواع مختلف آموزش متوسط از جمله آموزش عمومی و حرفه‌ای، فراهم کردن و قرار دادن آن‌ها در دسترس همه کودکان، و به عمل آوردن اقدامات مقتضی از قبیل ارائه آموزش رایگان و اعطای کمک‌های مالی در صورت نیاز



پ) در دسترس قرار دادن آموزش عالی برای همگان بر اساس قابلیت و از هر طریق مناسب



ت) فراهم کردن اطلاعات و راهنمایی‌های آموزشی و حرفه‌ای و قرار دادن آن‌ها در دسترس همه کودکان



ث) به عمل آوردن اقداماتی جهت تشویق به حضور منظم در مدارس و کاهش موارد ترک‌تحصیل



۲. کشورهای عضو کلیه اقدامات مقتضی را جهت تضمین اینکه انضباط در مدارس مطابق با شأن انسانی کودک و مفاد پیمان‌نامه حاضر اعمال می‌شود را معمول خواهند داشت.



۳. کشورهای عضو همکاری‌های بین‌المللی را در موارد مربوط به آموزش، به‌ویژه در جهت مشارکت در ریشه‌کن ساختن جهل و بی‌سوادی در سراسر جهان و تسهیل دسترسی به دانش علمی و فنی و روش‌های نوین تدریس، تشویق و ترویج خواهند کرد. در این خصوص توجهی ویژه به نیازهای کشورهای در حال رشد مبذول خواهد شد.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۲۸ معاهده حقوق کودک بر حق آموزش کودکان و نوجوانان به‌دور از هرگونه تبعیض ناشی از نژاد، جنسیت یا معلولیت اشاره دارد. همچنین تاکید می‌کند که شرایطی مانند زندانی یا پناهنده بودن نمی‌تواند آن‌ها را از این حق محروم کند.



کودکان و نوجوانان حق تحصیل در مقاطع ابتدایی و متوسطه را دارند و باید از امکان تحصیل در هر رشته‌ای در مقطع متوسطه بهره‌مند باشند. این امکان باید شامل تحصیل در رشته‌های فنی و حرفه‌ای نیز بشود و نباید در این زمینه از نظر جنسیتی مورد تبعیض قرار بگیرند.



 



 حق آموزش و وظایف دولت



بر اساس اصل سی‌ام قانون اساسی جمهوری اسلامی، دولت موظف به فراهم آوردن تمامی وسایل آموزش و پرورش رایگان تا پایان دوره متوسطه برای همه ملت است.



همچنین دولت باید با روش‌های زیر، کودکان و نوجوانان را در زمینه حق آموزش مورد حمایت خود قرار دهد:



- تلاش کند تا میزان ترک‌تحصیل کاهش یابد



- اطمینان حاصل کند معلمان از هرگونه خشونت فیزیکی یا کلامی علیه کودکان و نوجوانان استفاده نکنند



- اطمینان حاصل کند که کودکان یا نوجوانان از سوی معلمان تحقیر نشوند



- اطمینان حاصل کند که کودکان یا نوجوانان قربانی قلدری (زورگویی) معلمان یا همکلاسی‌های خود نشوند



 



 مواد مرتبط



ماده ۲۸ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۳ (آزادی بیان)



- ماده ۱۴ (آزادی اندیشه، وجدان و مذهب)



- ماده ۱۵ (آزادی اجتماعات)



- ماده ۱۶ (حق حریم شخصی)



- ماده ۱۷ (دسترسی به اطلاعات و رسانه‌های جمعی)



- ماده ۱۹ (محافظت در برابر هر نوع خشونت)



- ماده ۲۳ (کودکان دارای معلولیت)



- ماده ۲۴ (سلامت و خدمات بهداشتی)



- ماده ۲۹ (اهداف آموزش)



- ماده ۳۰ (کودکان اقلیت‌ها و گروه‌های قومی)



- ماده ۳۱ (اوقات فراغت، بازی و فرهنگ)



- ماده ۳۲ (کودک کار)



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



@DhrcIran