ماده سی و هشتم: جنگ و درگیری‌های مسلحانه



 



 اعلامیه چه می‌گوید؟



۱. کشورهای عضو متعهد می‌شوند که هنگام مخاصمات مسلحانه‌ای که با کودکان ارتباط پیدا می‌کند، مقررات حقوق بین‌الملل بشردوستانه قابل اعمال را محترم بشمارند و احترام به مقررات مذکور را تضمین کنند.



۲. کشورهای عضو کلیه اقدامات امکان‌پذیر را به عمل خواهند آورد تا تضمین کنند اشخاصی که به سن ۱۵ سالگی نرسیده‌اند در مخاصمات شرکت مستقیم نداشته باشند.



۳. کشورهای عضو از پذیرش اشخاصی که به ۱۵ سالگی نرسیده‌اند در نیروهای مسلح خود اجتناب خواهند کرد. در پذیرش اشخاص بین ۱۵ سال و ۱۸ سال، کشورهای عضو تلاش خواهند نمود اولویت را به آن‌هایی بدهند که سن بیشتری دارند.



۴. کشورهای عضو، طبق تعهدات ناشی از حقوق بین‌الملل بشردوستانه مربوط به حمایت از افراد غیرنظامی در مخاصمات مسلحانه، کلیه اقدامات امکان‌پذیر را برای تضمین حمایت و مراقبت از کودکانی که به علت مخاصمات مسلحانه در معرض آسیب قرار می‌گیرند، به عمل خواهند آورد.



 



 به زبان ساده یعنی چه؟



ماده ۳۸ معاهده حقوق کودک چگونگی ارتباط حقوق کودکان را در جریان درگیری‌های مسلحانه بیان می‌کند. دولت‌ها باید تمام تلاش خود را در راستای حفاظت و مراقبت از کودکان آسیب‌دیده از جنگ به‌کار گیرند. کودکان زیر ۱۵ سال نباید مجبور به استخدام در نیروهای مسلح یا مشارکت در جنگ شوند.



این حق شامل تمام مشاغل و مسئولیت‌ها در یک عملیات جنگی از جمله پشتیبانی و تدارکات نیز می‌شود و تنها شامل سربازان نیست. هنگامی که افراد بین سنین ۱۵ تا ۱۸ سال برای عضویت در نیروهای مسلح ثبت‌نام می‌کنند، اولویت باید به افراد در سن بالاتر داده شود.



 



 نکته ۱: منظور از حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مجموعه قوانینی است که به دلایل بشردوستانه در پی محدود کردن آثار درگیری‌های مسلحانه هستند. هدف حقوق بین‌المللی بشردوستانه محدود کردن درد و رنج ایجاد شده توسط جنگ از طریق حمایت و کمک‌رسانی تا حد ممکن به قربانیان آن است.



 



 نکته ۲: همچنین پروتکل الحاقی به معاهده حقوق کودک در مورد به‌كارگيری کودکان در مناقشات مسلحانه، این حق را گسترش داده است و حداقل سن لازم برای مشارکت مستقیم در نبردهای مسلحانه را ۱۸ سال تعیین کرده است و همچنین ثبت‌نام اجباری کودکان زیر ۱۸ سال در نیروهای مسلح را ممنوع کرده است.



 



 نکته ۳: جمهوری اسلامی ایران در کنار ۱۹ کشور دیگر در دنیا از جمله کره شمالی، امارات متحده عربی، لبنان، زامبیا و لیبریا از جمله کشورهایی هستند که پروتکل الحاقی در مورد به‌کارگیری کودکان در مناقشات مسلحانه را تصویب نکرده‌اند.



 



 مواد مرتبط



ماده ۳۸ با بسیاری از مواد معاهده حقوق کودک ارتباط تنگاتنگی دارد. از جمله:



- ماده ۲ (عدم تبعیض)



- ماده ۳ (منافع عالیه کودک)



- ماده ۶ (حیات، رشد و نمو)



- ماده ۱۲ (احترام به نظرات کودک)



- ماده ۱۹ (محافظت در برابر هر نوع خشونت)



- ماده ۲۲ (کودکان پناهنده)



- ماده ۲۹ (اهداف آموزش)



- ماده ۳۴ (استثمار جنسی)



- ماده ۳۵ (آدم‌ربایی، فروش و قاچاق)



- ماده ۳۷ (بازداشت و مجازات)



- ماده ۳۹ (توانبخشی کودکان قربانی)



* همچین پروتکل الحاقی به معاهده حقوق کودک در مورد به‌كارگيری کودکان در مناقشات مسلحانه



 



✳️ عکس: کمیسیونر کودکان و نوجوانان اسکاتلند



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق بشر @DhrcIran