ماده دوم پیمان‌نامه حقوق افراد دارای معلولیت به تعریف واژگان کلیدی در این پیمان‌نامه می‌پردازد.





 



 «ارتباط» “Communication” روشی است که به کمک آن بر موانع موجود هنگام «خواندن»، «گوش دادن»، «صحبت کردن» و «درک کردن» غلبه می‌کنیم. این امر ممکن است با استفاده از این موارد ممکن شود، خط بریل «خط ویژه نابینایان»، زبان اشاره «ویژه افراد ناشنوا»، متن‌های با چاپ درشت «ویژه افراد کم بینا»، برخورداری از کمک دیگران برای خواندن متن‌ها «به ويژه در مورد نابینایان و کم بینایان»، و دیگر ابزارهای مفید و کمک کننده.



 



«زبان» “Language” می‌تواند شامل زبانی باشد که صحبت می‌شود یا زبان اشاره یا دیگر زبانهایی که گفتاری نیستند. نکته مهم اینکه برخلاف باور رایج، زبان اشاره در سراسر دنیا یکسان نیست و حتی ممکن است در یک کشور دارای لهجه‌های گوناگون باشد. به عنوان مثال زبان اشاره انگلیسی با زبان اشاره آمریکایی متفاوت است.



 



«تبعیض بر اساس معلولیت» “Discrimination on the basis of disability” زمانی رخ می‌دهد که به دلیل معلولیت افراد با آنها عادلانه رفتار نمی‌شود. به عنوان مثال زمانی که کارفرما از استخدام یک فرد به دلیل معلولیت، علیرغم داشتن شایستگی، خودداری کند و یا خودداری از ثبت‌نام کودک در مدرسه به دلیل معلولیت.



 



«امکانات متعارف» “Reasonable accommodation” به این معنی است که اگر چیزی نیاز به تغییر داشته باشد تا افراد معلول بتوانند در آن شرکت کنند، و می تواند به دلیل منطقی تغییر کند - باید انجام شود. به عنوان مثال برای کمک به تحصیل کودکان دارای معلولیت امکانات متعارفی از جمله این موارد مورد نیاز است: تهیه مطالب درسی به صورت بریل، صوتی یا تصویری، تدریس به زبان اشاره برای کودکان ناشنوا، فرآهم آوردن سمعک، ایجاد سطح شیب‌دار برای استفاده کودکانی که از صندلی چرخدار استفاده می‌کنند، در کنار استفاده از نیروهای آموزش دیده در زمینه آموزش به کودکان دارای معلولیت برای کمک به کودکانی که نیاز به کمک بیشتر دارند. 



 



«طراحی فراگیر» “Universal design” به این معنی است که همه چیز از جمله محصولات،‌ محیط شهری، وسایل حمل‌و‌نقل عمومی و ساختمانها، باید به گونه‌ای طراحی شود که تا حد ممکن برای همه افراد بدون در نظر گرفتن سن، اندازه، توانایی یا ناتوانی قابل دسترس، درک و استفاده باشد. به عنوان مثال عدم استفاده از دستگیره‌ گرد برای درها، استفاده از دربهای خودکار، دکمه‌ها و صفحه کنترل‌های لمسی،‌ دکمه‌های آسانسور بزرگ و خوانا، استفاده از روشنایی مناسب در محیط،‌ ورودی های صاف و هم سطح زمین بدون پله.



 



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق‌بشر @DhrcIran