ماده ۴ پیمان‌نامه که از آن به عنوان ماده «تحقق تدریجی» (Progressive realization) نیز نام برده می‌شود، تاکید می‌کند هر دولتی که در کشور خود پیمان‌نامه را به تصویب می‌رساند عملا با ترویج و تحقق کامل حقوق‌بشر و آزادی‌های بنیادین افراد دارای معلولیت، بدون هرگونه تبعیض،‌ موافقت می‌کند. 





هر دولتی با استفاده از حداکثر ظرفیت‌های موجود باید گامهای اساسی در راستای تحقق تدریجی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بردارد.



 



«تحقق تدریجی» یعنی چه؟



به این معنی است که از آنجا که تحقق برخی حقوق زمان‌بر است و در لحظه امکان برآورده شدن آنها وجود ندارد، دولت موظف است طی یک برنامه مدون و زمان‌بندی شده در راستای دستیابی به آن حقوق حرکت کند، مانند ایجاد و یا بهبود نظام سلامت یا تامین اجتماعی در کشور. 



 



علیرغم اینکه «تحقق تدریجی» برای دستیابی به اهداف پیمان‌نامه، به کشورهای عضو به ویژه کشورهای درحال توسعه امکان انعطاف پذیری می‌دهد اما در عین حال مسوولیت کشورها در حمایت و صیانت از حقوق را از آنها سلب نمی‌کند. به عنوان مثال یک دولت نباید یک فرد معلول را از محل زندگی خود به زور بیرون کند و یا خودسرانه پوشش تامین اجتماعی وی را لغو و یا سقف حداقل حقوق پرداختی به وی را رعایت نکند.



 



 نکته: حقوق سیاسی و مدنی برخلاف حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موضوع «تحقق تدریجی» قرار نمی‌گیرند. به این معنی که دولتها بلافاصله باید از حقوق مدنی و سیاسی افراد دارای معلولیت حمایت و پشتیبانی کنند. به عنوان مثال یک دولت تحت هیچ شرایطی نمی‌تواند حفاظت از افراد دارای معلولیت در برابر شکنجه را منوط به فرآهم آمدن زیرساختها و بودجه کافی کند، بلکه باید بلافاصله از آنها در مقابل هرگونه شکنجه و دیگر رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیر آمیز محافظت کند. 



 



کانال تلگرامی کانون مدافعان حقوق‌بشر @DhrcIran